Hoe reflecteren discipline, straf en marteling onze houding ten opzichte van het menselijk lichaam ? Discipline, toezicht en straf: de geboorte van de gevangenis is een boek van Michel Foucault oorspronkelijk uitgegeven in 1975 onder de titel Surveiller et punir: Naissance de la prison en in 1989 naar het Nederlands vertaald. Foucault onderzoekt er de veranderingen die het westers strafrechtelijk systeem onderging sinds de middeleeuwen. Zijn belangrijkste conclusie is een verandering in het straffen; van straffen van het lichaam (lijfstraffen) naar straffen van de geest (morele verbetering). In de filosofie van Michel Foucault duidt de term disciplinemaatschappij op een maatschappij waar macht wordt uitgeoefend door middel van diverse disciplinaire ‘apparaten’. Tot dergelijke instituten behoren de school, de kazerne, de gevangenis, de kliniek en het gekkenhuis. Deze instituten kneden het individu en vormen zo het subject. De disciplinemaatschappij vindt haar oorsprong in het vroegmoderne Europa maar kwam tot volledige bloei na de industriële revolutie: de vooruitgang in de wetenschappen, in de eerste plaats de geboorte van de moderne menswetenschappen, stelde machthebbers in staat hun onderdanen op wetenschappelijke wijze te besturen.

Voorbij de disciplinemaatschappij ligt de controlemaatschappij, een begrip dat Foucault in zijn werk introduceerde maar niet uitwerkte. Een analyse hiervan is wel terug te vinden in het werk van Gilles Deleuze, in zijn tekst Post-scriptum sur les sociétés de contrôle. Op hun beurt zullen Hardt en Negri deze term in navolging van Foucault hanteren om hedendaagse maatschappijen te beschrijven, waarin volgens hen subjectiviteit biopolitiek geproduceerd wordt in communicatienetwerken (massamedia, reclame). [wikipedia.org]

Please follow and like us:

Geef een reactie

  Subscribe  
Abonneren op